Nghiên cứu khoa học là gì? Người mới bắt đầu nghiên cứu cần biết

Đóng góp bởi:   CEO Tony Vũ
Thứ Tư, 17/04/2024 15:10:00 +07:00
Nghiên cứu khoa học dẫn dắt con người khám phá những bí ẩn của vũ trụ, giải mã những quy luật tự nhiên. Vậy nghiên cứu khoa học là gì? Đây là hoạt động tìm hiểu, quan sát, thí nghiệm có hệ thống để khám phá bản chất, quy luật chung của sự vật, hiện tượng, nhằm thúc đẩy xã hội phát triển trên mọi lĩnh vực. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bản chất, mục đích, vai trò và những điều cần thiết để bước vào hành trình nghiên cứu.

1. Nghiên cứu khoa học là gì?

Đầu tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu khái niệm nghiên cứu khoa học là gì? Nghiên cứu khoa học là việc khám phá, quan sát và thử nghiệm dựa trên thông tin thu thập được để hiểu sâu hơn về tự nhiên và xã hội. Cụm từ “Scientific research” tên nghiên cứu khoa học tiếng anh là gì.

Nghiên cứu khoa học là gì?
Nghiên cứu khoa học là gì?

Mục tiêu là khám phá ra những quy luật tổng quát, hiểu biết mới hoặc áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Để làm điều này, người nghiên cứu cần phải có kiến thức cơ bản trong lĩnh vực nghiên cứu và kỹ năng tự học. Đối với sinh viên, dù có hạn chế về kiến thức, việc tự học và chọn đề tài phù hợp sẽ giúp họ phát triển khả năng nghiên cứu khoa học là gì.

2. Phân loại nghiên cứu khoa học hiện nay

Nghiên cứu khoa học là hoạt động trí tuệ sáng tạo nhằm khám phá, phát hiện và giải thích thế giới tự nhiên và xã hội. Ngoài khái niệm nghiên cứu khoa học là gì, với nhu cầu nghiên cứu khoa học đa dạng hiện nay, chúng ta sẽ tìm hiểu những phân loại nghiên cứu khoa học với nhiều tiêu chí khác nhau.

2.1. Theo chức năng nghiên cứu

Nghiên cứu khoa học theo chức năng nghiên cứu là cách sắp xếp các hoạt động nghiên cứu khoa học dựa trên mục đích và vai trò của chúng trong quá trình phát triển tri thức:

Nghiên cứu giải thích tập trung vào việc hiểu và giải thích các quy luật chi phối các hiện tượng
Nghiên cứu giải thích tập trung vào việc hiểu và giải thích các quy luật chi phối các hiện tượng
  • Nghiên cứu mô tả: Tập trung vào việc mô tả và phân loại các sự vật, hiện tượng. Đây có thể là mô tả chi tiết về một sự vật cụ thể hoặc so sánh giữa nhiều sự vật khác nhau.
  • Nghiên cứu giải thích: Tập trung vào việc hiểu và giải thích các quy luật chi phối các hiện tượng, quá trình vận động của sự vật.
  • Nghiên cứu dự báo: Tập trung vào việc dự đoán xu hướng và diễn biến của các hiện tượng, sự vật trong tương lai.
  • Nghiên cứu sáng tạo: Tập trung vào việc phát triển và tạo ra những quy luật, sự vật mới hoàn toàn.

2.2. Theo tính chất của sản phẩm nghiên cứu

Nghiên cứu khoa học là gì cũng được phân loại theo tính chất của sản phẩm nghiên cứu:

Nghiên cứu ứng dụng sử dụng kết quả của nghiên cứu cơ bản để giải thích và tạo ra các giải pháp
Nghiên cứu ứng dụng sử dụng kết quả của nghiên cứu cơ bản để giải thích và tạo ra các giải pháp
  • Nghiên cứu cơ bản: Tập trung khám phá và phát hiện các thuộc tính, cấu trúc bên trong của sự vật, hiện tượng.
  • Nghiên cứu ứng dụng: Sử dụng kết quả của nghiên cứu cơ bản để giải thích và tạo ra các giải pháp, công nghệ, sản phẩm áp dụng vào thực tế và sản xuất.
  • Nghiên cứu triển khai: Áp dụng các nghiên cứu cơ bản và ứng dụng vào việc tổ chức triển khai, thực hiện thử nghiệm ở mức độ cụ thể.

Xem thêm: Nhân Viên Là Gì? Phân Biệt Sự Khác Nhau Giữa Nhân Viên Và Chuyên Viên

3. Những khái niệm cơ bản trong nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu khoa học giúp con người hiểu biết sâu sắc hơn về thế giới xung quanh, từ đó ứng dụng những kiến thức khoa học để phục vụ cho cuộc sống. Ngoài việc tìm hiểu nghiên cứu khoa học là gì, bạn cần nắm vững những khái niệm cơ bản sau:

  • Đề tài nghiên cứu khoa học là gì?

Một đề tài nghiên cứu là cách tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học do một cá nhân hoặc một nhóm người thực hiện để khám phá và trả lời các câu hỏi về mặt học thuật hoặc áp dụng vào thực tế. Mỗi dự án nghiên cứu bạn cần phải tìm hiểu nghiên cứu khoa học là gì, đặt tên gọi, xác định ngắn gọn và tóm tắt mục tiêu nghiên cứu của dự án.

  • Đối tượng nghiên cứu là gì?

Đối tượng nghiên cứu là bản chất sự vật hoặc hiện tượng mà người nghiên cứu quan tâm, muốn tìm hiểu và giải mã. Nó bao gồm những mặt, đặc tính và những quan hệ tồn tại trong sự vật; là những khía cạnh cơ bản của vấn đề nghiên cứu mà người nghiên cứu quan tâm, có nhu cầu tìm hiểu.

Đối tượng nghiên cứu là bản chất sự vật hoặc hiện tượng mà người nghiên cứu quan tâm
Đối tượng nghiên cứu là bản chất sự vật hoặc hiện tượng mà người nghiên cứu quan tâm
  • Mục tiêu nghiên cứu là gì?

Mục tiêu nghiên cứu là đích đến mà người nghiên cứu hướng đến, là những gì họ mong muốn đạt được sau khi hoàn thành quá trình nghiên cứu. Nó đóng vai trò như kim chỉ nam, định hướng cho toàn bộ hoạt động nghiên cứu, giúp đảm bảo nghiên cứu đi đúng hướng và đạt được kết quả mong muốn.

  • Khách thể nghiên cứu là gì?

Khách thể nghiên cứu là phạm vi không gian, sự vật, hiện tượng, quá trình, mối quan hệ mà người nghiên cứu chọn làm đối tượng để nghiên cứu, tìm hiểu và khám phá.

  • Đối tượng khảo sát là gì?

Đối tượng khảo sát là nhóm người hoặc tập thể mà nhà nghiên cứu lựa chọn để thu thập thông tin thông qua phương pháp khảo sát. Họ là những người sẽ trực tiếp trả lời các câu hỏi trong bảng khảo sát, cung cấp dữ liệu quan trọng cho nghiên cứu.

Đối tượng khảo sát là nhóm người hoặc tập thể mà nhà nghiên cứu lựa chọn để thu thập thông tin
Đối tượng khảo sát là nhóm người hoặc tập thể mà nhà nghiên cứu lựa chọn để thu thập thông tin
  • Phạm vi nghiên cứu là gì?

Phạm vi nghiên cứu là giới hạn của một nghiên cứu khoa học, bao gồm cả về không gian, thời gian, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Nó xác định ranh giới cho những gì nhà nghiên cứu sẽ tập trung tìm hiểu và khám phá, giúp đảm bảo nghiên cứu khoa học là gì đi đúng hướng và đạt được mục tiêu đề ra.

4. Những phương pháp nghiên cứu khoa học phổ biến

Phương pháp nghiên cứu khoa học tập hợp những công cụ, kỹ thuật và quy trình được sử dụng để thu thập, phân tích và tổng hợp thông tin nhằm mục đích giải quyết các vấn đề khoa học. Ngoài những thông tin về nghiên cứu khoa học là gì, việc tìm hiểu phương pháp nghiên cứu khoa học là gì cũng rất quan trọng để đảm bảo tính khoa học, khách quan và hiệu quả của nghiên cứu.

4.1. Phương pháp luận

Phương pháp luận là hệ thống những nguyên tắc, quan điểm chung về nhận thức, sáng tạo khoa học, được vận dụng để chỉ đạo, định hướng cho hoạt động nghiên cứu khoa học. Nó đóng vai trò như kim chỉ nam, dẫn dắt nhà nghiên cứu đi đúng hướng, lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp và đạt được kết quả khoa học chính xác, khách quan.

4.2. Phương pháp thu thập số liệu

Phương pháp thu thập số liệu là công cụ đắc lực giúp nhà nghiên cứu thu thập thông tin, dữ liệu chính xác và khách quan để phục vụ cho nghiên cứu khoa học. Việc lựa chọn phương pháp thu thập số liệu phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác, độ tin cậy và giá trị khoa học của nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu là công cụ đắc lực giúp nhà nghiên cứu thu thập thông tin
Phương pháp thu thập số liệu là công cụ đắc lực giúp nhà nghiên cứu thu thập thông tin

4.3. Phương pháp nghiên cứu định tính

Phương pháp nghiên cứu định tính là phương pháp nghiên cứu sử dụng dữ liệu phi số lượng, phi cấu trúc để khám phá và hiểu rõ hơn về các hiện tượng xã hội, văn hóa và con người. Nó đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu khoa học, đặc biệt là trong các lĩnh vực như tâm lý học, xã hội học, nhân học, giáo dục, v.v.

4.4. Phương pháp nghiên cứu định lượng

Phương pháp nghiên cứu định lượng là phương pháp nghiên cứu sử dụng dữ liệu số liệu để thu thập thông tin và kiểm tra giả thuyết. Dữ liệu số liệu có thể được thu thập thông qua các phương pháp như khảo sát, thí nghiệm, phân tích số liệu thống kê, v.v. Phương pháp nghiên cứu định lượng được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khoa học, bao gồm khoa học xã hội, khoa học tự nhiên, y học, kinh tế, v.v.

Phương pháp nghiên cứu định lượng được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực
Phương pháp nghiên cứu định lượng được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực

5. Những phương pháp nghiên cứu khoa học theo thực tiễn

Ngoài những phương pháp phổ biến trong nghiên cứu khoa học là gì, trong thực tiễn, có rất nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau được sử dụng, tùy thuộc vào mục đích, đối tượng và điều kiện nghiên cứu.

5.1. Phương pháp quan sát

Phương pháp quan sát là một phương pháp nghiên cứu khoa học cơ bản, được sử dụng để thu thập thông tin về sự vật, hiện tượng một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các giác quan của con người hoặc các thiết bị hỗ trợ.

5.2. Phương pháp điều tra

Phương pháp điều tra là một phương pháp nghiên cứu khoa học được sử dụng để thu thập thông tin từ một nhóm người hoặc đối tượng nghiên cứu thông qua việc sử dụng các công cụ như bảng khảo sát, phỏng vấn và quan sát.

Phương pháp điều tra được sử dụng để thu thập thông tin từ một nhóm người
Phương pháp điều tra được sử dụng để thu thập thông tin từ một nhóm người

5.3. Phương pháp thực nghiệm

Phương pháp thực nghiệm là phương pháp nghiên cứu khoa học sử dụng thí nghiệm để kiểm tra giả thuyết và thu thập dữ liệu. Trong thí nghiệm, nhà nghiên cứu chủ động tạo ra các điều kiện nhất định, tác động vào đối tượng nghiên cứu và quan sát, đo lường những thay đổi xảy ra.

5.4. Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm

Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm sử dụng để thu thập, phân tích và tổng hợp những kinh nghiệm thực tiễn trong một lĩnh vực cụ thể. Phương pháp này thường được sử dụng trong các lĩnh vực khoa học xã hội, khoa học giáo dục, khoa học quản lý, v.v.

5.5. Phương pháp chuyên gia

Phương pháp chuyên gia sử dụng kiến thức, kinh nghiệm và đánh giá của các chuyên gia trong một lĩnh vực cụ thể để thu thập thông tin và đưa ra kết luận. Các chuyên gia được tham khảo ý kiến có thể là những nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà thực hành có uy tín trong lĩnh vực liên quan đến chủ đề nghiên cứu.

Phương pháp chuyên gia sử dụng kiến thức, kinh nghiệm và đánh giá của các chuyên gia
Phương pháp chuyên gia sử dụng kiến thức, kinh nghiệm và đánh giá của các chuyên gia

6. Các bước tham gia nghiên cứu khoa học

Sau khi tìm hiểu những khái niệm xoay quanh nghiên cứu khoa học là gì và những phương pháp nghiên cứu, để thực hiện nghiên cứu khoa học một cách hiệu quả, các nhà khoa học cần tuân theo các bước sau:

Sau khi đánh giá tài liệu, các nhà nghiên cứu cần lập kế hoạch cho phương pháp nghiên cứu
Sau khi đánh giá tài liệu, các nhà nghiên cứu cần lập kế hoạch cho phương pháp nghiên cứu
  1. Xác định vấn đề nghiên cứu: Điều quan trọng nhất khi tham gia nghiên cứu khoa học là xác định rõ ràng câu hỏi nghiên cứu. Các nhà nghiên cứu cần phải đặt ra những câu hỏi cụ thể và có thể đo lường được để điều hướng cho quá trình nghiên cứu.
  2. Tổng quan về tài liệu: Bước này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về tình hình kiến thức hiện có, xác định các khoảng trống hoặc tranh luận và tạo ra một cơ sở cho nghiên cứu mới. Bằng cách nắm bắt các tài liệu tham khảo, các nhà nghiên cứu có thể thu được cái nhìn sâu sắc và đóng góp vào khối kiến thức tổng thể.
  3. Xác định phương pháp nghiên cứu: Sau khi đặt ra câu hỏi nghiên cứu và đánh giá tài liệu, các nhà nghiên cứu cần lập kế hoạch cho phương pháp nghiên cứu. Một kế hoạch nghiên cứu cẩn thận giúp đảm bảo sự hợp lệ và tin cậy của các kết quả.
  4. Thu thập và phân tích dữ liệu: Tiếp theo là việc thu thập dữ liệu dựa trên nghiên cứu đã chọn. Bao gồm việc tiến hành các cuộc khảo sát, phỏng vấn, thử nghiệm, quan sát hoặc phân tích các bộ dữ liệu hiện có.
  5. Rút ra kết luận: Sau khi dữ liệu được thu thập, chúng sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê hoặc định tính để rút ra những hiểu biết có ý nghĩa. Các nhà nghiên cứu sẽ dựa vào các phát hiện này để rút ra kết luận, giải thích ý nghĩa của chúng và đánh giá xem chúng có hỗ trợ hoặc phản bác các giả thuyết ban đầu hay không.

Xem thêm: Đồng Nghiệp Là Gì? Cách Xây Dựng Mối Quan Hệ Đồng Nghiệp Tốt Đẹp

Vậy là chúng ta đã kết thúc hành trình tìm hiểu nghiên cứu khoa học là gì. Nghiên cứu khoa học là hành trình khám phá tri thức, mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh và giải quyết những vấn đề thực tiễn. Hành trình nghiên cứu khoa học có thể gặp nhiều khó khăn, thử thách nhưng cũng đầy thú vị và bổ ích. Với sự kiên trì, nỗ lực và đam mê, bạn hoàn toàn có thể chinh phục tri thức và góp phần vào sự phát triển chung của khoa học.

Bài viết liên quan
Cập nhật các ngành hot trong tương lai: Lựa chọn thông minh, không lo thất nghiệp

Cập nhật các ngành hot trong tương lai: Lựa chọn thông minh, không lo thất nghiệp

Xu hướng chọn các ngành hot trong tương lai chưa hề có dấu hiệu hạ nhiệt. Đây là thách thức không nhỏ với các bạn trẻ chuẩn bị bước chân vào ngưỡng cửa Đại học. Bởi điều này ảnh hưởng đến việc học tập suốt những năm tháng trên giảng đường và cả quãng đường sau tốt nghiệp. Đứng trước băn khoăn này, job3s sẽ cùng bạn đi tìm câu trả lời.
Xem thêm »
Module là gì? Một đơn vị nhỏ bé nhưng tạo nên tổng thể to lớn

Module là gì? Một đơn vị nhỏ bé nhưng tạo nên tổng thể to lớn

Module là gì? Trong cuộc sống, chúng ta thường nghe đến từ module trong nhiều ngành nghề khác nhau, đặc biệt là ở lĩnh vực công nghệ thông tin. Để hiểu rõ hơn module nghĩa là gì, bài viết dưới đây sẽ cung cấp đến bạn những thông tin hữu ích và thú vị nhất.
Xem thêm »
Giải đáp: Trực giác là gì? 1001 điều thú vị có thể bạn chưa biết

Giải đáp: Trực giác là gì? 1001 điều thú vị có thể bạn chưa biết

Trực giác là gì? Chắc hẳn đây là thắc mắc của rất nhiều người về một khả năng vô hình của con người nhưng lại có hiệu quả trong việc ứng phó mọi vấn đề công việc, cuộc sống. Vậy trực giác đến từ đâu? Người có trực giác tốt là người như thế nào, hợp nghề gì? Khi nào nên và không nên tin vào trực giác? Những câu hỏi này sẽ được giải đáp ngay qua những điều thú vị trong bài viết dưới đây. Mời bạn cùng tham khảo và chiêm nghiệm.
Xem thêm »
Đừng bỏ lỡ những phần mềm quản lý nhân sự giúp công việc dễ thở, nhanh chóng hơn

Đừng bỏ lỡ những phần mềm quản lý nhân sự giúp công việc dễ thở, nhanh chóng hơn

Bạn đã biết các loại phần mềm quản lý nhân sự hiệu quả? Hãy cùng job3s khám phá ngay. Đối với những công ty, doanh nghiệp vừa và nhỏ, hệ thống nhân viên thường rất ít. Vì vậy, công việc quản lý cũng diễn ra khá đơn giản, dễ dàng. Thế nhưng trong một tổ chức có khối lượng nhân sự khổng lồ, đòi hỏi bạn cần phải có phần mềm quản lý nhân sự.
Xem thêm »
Top 2 mẫu kịch bản telesale trung tâm tiếng Anh ấn tượng, thu hút học viên

Top 2 mẫu kịch bản telesale trung tâm tiếng Anh ấn tượng, thu hút học viên

Việc xây dựng một kịch bản telesale trung tâm tiếng Anh chuyên nghiệp sẽ tạo được ấn tượng tốt cho khách hàng, giúp tăng tỷ lệ chốt đơn thành công. Vậy cách xây dựng kịch bản như thế nào? Có những mẫu kịch bản sale trung tâm tiếng Anh nào hay để thu hút học viên? Mời bạn cùng job3s tìm hiểu ngay.
Xem thêm »
Bật mí các câu phỏng vấn lễ tân khách sạn bằng tiếng Anh quen thuộc thường gặp

Bật mí các câu phỏng vấn lễ tân khách sạn bằng tiếng Anh quen thuộc thường gặp

Phỏng vấn lễ tân khách sạn bằng tiếng Anh là một trong những điều kiện bắt buộc ứng viên nào cũng phải trải qua. Vì vậy trước khi tiến hành gặp gỡ nhà tuyển dụng, bạn đừng quên tham khảo câu hỏi và trả lời bằng tiếng Anh. Job3s đã giúp bạn tổng hợp lại những câu mà người phỏng vấn thường hỏi nhất, bạn hãy lưu lại ngay.
Xem thêm »
Mô tả chi tiết công việc của giám đốc nhân sự vị trí quan trọng nhất nhì trong công ty

Mô tả chi tiết công việc của giám đốc nhân sự vị trí quan trọng nhất nhì trong công ty

Công việc của giám đốc nhân sự là gì? Điều tiên quyết để một doanh nghiệp thành công và vươn xa đó chính là yếu tố con người. Để quản lý tốt nhân lực, doanh nghiệp cần phải có một người giám đốc nhân sự giỏi, nhiều kinh nghiệm và tâm lý. Trong bài chia sẻ này, job3s sẽ mô tả chi tiết về vị trí giám đốc nhân sự. Nếu bạn thấy mình có khả năng và phù hợp với vị trí này thì hãy ứng tuyển ngay.
Xem thêm »
Giải mã thắc mắc: Ngành quản trị nhân lực học trường nào?

Giải mã thắc mắc: Ngành quản trị nhân lực học trường nào?

Ngành quản trị nhân lực học trường nào là mối quan tâm hàng đầu của các bạn học sinh, sinh viên hiện nay. Việc chọn ngôi trường có chương trình đào tạo hay, phù hợp với khả năng, định hướng của bản thân sẽ giúp bạn yên tâm để theo học suốt 4 năm cũng như tự hào khi cầm bằng cấp trên tay. Top 7 ngôi trường đào tạo chuyên ngành quản trị nhân lực dưới đây sẽ giúp bạn có sự lựa chọn dễ dàng hơn.
Xem thêm »
Người lao động là gì? Hãy nắm rõ nội dung về quyền của người lao động

Người lao động là gì? Hãy nắm rõ nội dung về quyền của người lao động

Người lao động là gì và quyền của người lao động như thế nào? Hiện nay, rất nhiều người lao động không nắm được quyền lợi, cũng như các nghĩa vụ cần thực hiện. Người lao động cần hiểu rõ các nội dung này để bảo vệ quyền lợi của mình.
Xem thêm »
Để trở thành tư vấn viên nhất định phải nắm được những điều này

Để trở thành tư vấn viên nhất định phải nắm được những điều này

Muốn trở thành một tư vấn viên chuyên nghiệp bạn cần trau dồi nhiều kiến thức chuyên môn, kỹ năng thuyết phục khách hàng và một ngoại hình thu hút. Đồng thời, bạn cần xác định rõ lĩnh vực bạn muốn tư vấn để có những kế hoạch cho sự phát triển sự nghiệp trong tương lai. Những thông tin chia sẻ trong bài viết này sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quát về nghề tư vấn.
Xem thêm »

Mẫu CV hot theo ngành nghề

Back to top

Job3s có thể giúp gì cho bạn?
chat